Co to jest właściwie kabotaż? Najprościej mówiąc, kabotaż to krajowy przewóz rzeczy wykonywany przez przewoźnika, który nie ma siedziby w państwie, w którym realizuje ten przewóz. Przykład: Polska firma transportowa realizuje przewóz i jedzie z Warszawy do Berlina z ładunkiem międzynarodowym. Po rozładunku w Berlinie przyjmuje zlecenie: Berlin – Hamburg
Oba punkty znajdują się w Niemczech, więc dla polskiego przewoźnika jest to przewóz kabotażowy. Podstawą wykonywania kabotażu przez przewoźnika posiadającego licencję wspólnotową jest art. 8 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009. Przepisy określają między innymi liczbę dopuszczalnych operacji, okres, w którym można je wykonać, oraz zasady dokumentowania przewozów.
Kiedy można wykonać kabotaż?
Punktem wyjścia jest wcześniejszy przewóz międzynarodowy, w ramach którego pojazd przywiózł ładunek do danego państwa i nastąpił jego rozładunek. Dopiero po takim przewozie pojawia się możliwość wykonania przewozów kabotażowych na zasadach określonych w przepisach. Kabotaż z definicji powinien być tymczasowy, ponieważ nie powinien on być główną działalnością podmiotów z innych krajów. Dodatkowo przewoźnik musi posiadać licencję wspólnotową oraz jeśli kierowca pochodzi spoza UE musi posiadać świadectwo kierowcy. Kabotaż powinien zostać przeprowadzony według określonych zasad:
- po zakończeniu przewozu międzynarodowego można wykonać maksymalnie 3 przewozy kabotażowe,
- ostatni rozładunek kabotażowy musi nastąpić w określonym 7-dniowym okresie,
- w innych państwach członkowskich niż państwo, do którego przywieziono ładunek, obowiązuje dodatkowe ograniczenie – maksymalnie jeden kabotaż w danym państwie i dodatkowy limit 3 dni od wjazdu bez ładunku.
Jak liczyć 7 dni kabotażu?
Tutaj bardzo łatwo o pomyłkę. Przy liczeniu tego okresu trzeba patrzeć na dzień ostatniego rozładunku przewozu międzynarodowego. Komisja Europejska wskazuje, że jeżeli przewóz międzynarodowy miał kilka miejsc rozładunku, dla rozpoczęcia tego okresu bierze się pod uwagę ostatni rozładunek. Ostatni rozładunek kabotażowy musi natomiast nastąpić najpóźniej do 23:59 siódmego dnia.
Co to jest cooling-off w kabotażu?
Jeżeli dany pojazd zakończył przewóz kabotażowy w określonym państwie, przez kolejne 4 dni nie może wykonywać w tym samym państwie następnego przewozu kabotażowego. Co ważne, zakaz dotyczy konkretnego państwa i konkretnego pojazdu. Nie oznacza to, że samochód przez cztery dni nie może wykonywać żadnych przewozów ani że musi stać na parkingu. Może w tym czasie przejechać przez dane państwo, może wykonać przewóz międzynarodowy, a w określonych sytuacjach może również wykonać kabotaż w innym państwie. Nie może natomiast wykonać kolejnego kabotażu w państwie, w którym właśnie zakończył poprzednią operację.
Jakie dokumenty trzeba mieć przy kabotażu?
Rozporządzenie 1072/2009 wymaga przedstawienia wyraźnych dowodów wcześniejszego przewozu międzynarodowego oraz każdego kolejnego przewozu kabotażowego. Przepisy wskazują również dane, które powinny wynikać z dokumentacji przewozowej, między innymi dane nadawcy, przewoźnika i odbiorcy, miejsce i datę przejęcia towaru, miejsce dostawy, opis towaru, jego masę lub ilość oraz numery rejestracyjne pojazdu. W praktyce dokumentacja powinna więc pozwolić odpowiedzieć na proste pytania:
- jaki przewóz międzynarodowy poprzedził kabotaż?
- kiedy nastąpił rozładunek?
- gdzie nastąpił rozładunek?
- jaki był pierwszy kabotaż?
- kiedy i gdzie go wykonano?
- jaki był drugi?
- czy wykonano już trzy przewozy?
- w jakich państwach odbywały się poszczególne operacje?
List przewozowy, np. CMR, może być jednym z takich dowodów. Nie chodzi jednak wyłącznie o samą nazwę dokumentu. Najważniejsze jest to, żeby dokumentacja rzeczywiście pozwalała wykazać przebieg przewozów. W praktyce ważną rolę odgrywa również tachograf. Dane z tachografu mogą być wykorzystywane podczas kontroli do sprawdzenia przebiegu pracy pojazdu, w tym przemieszczania się pomiędzy państwami. W ramach Pakietu Mobilności wprowadzono także obowiązek stosowania inteligentnych tachografów drugiej generacji w określonych pojazdach i terminach. Od 1 lipca 2026 r. wymagania te obejmują również pojazdy o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t wykonujące międzynarodowy transport drogowy.
Osobną kwestią jest system IMI (Internal Market Information System). W przypadku kabotażu ma zastosowanie system deklaracji delegowania kierowców, ponieważ przewozy kabotażowe podlegają zasadom delegowania. Warto wiedzieć, że obowiązek rejestracji nie spoczywa na kierowcy, a na przedsiębiorcy.
Jakie kary grożą za naruszenie przepisów?
Naruszenie zasad kabotażu może wiązać się z karą finansową, której wysokość zależy od przepisów państwa, w którym stwierdzono naruszenie. Nie ma jednej stawki obowiązującej w całej Unii Europejskiej. Sankcja może zostać nałożona między innymi za przekroczenie dozwolonej liczby kabotaży, wykonanie przewozu po upływie dopuszczalnego terminu, naruszenie okresu cooling-off albo brak możliwości udokumentowania legalności przewozu. Kara może wynieść nawet kilkanaście tysięcy euro. Przykładowo, w Niemczech kara może sięgnąć 9 500 euro, we Francji 15 000 euro, a w Holandii nawet 20 000 euro. W przypadku poważnych naruszeń konsekwencje mogą być dalej idące i obejmować również czasowy zakaz wykonywania kabotażu w danym państwie. Dlatego przed przyjęciem kolejnego zlecenia trzeba sprawdzić nie tylko liczbę wykonanych przewozów, ale również terminy, państwo, w którym ma odbyć się kabotaż, oraz posiadaną dokumentację.
Ubezpieczenie OCP a kabotaż – na co trzeba uważać?
Przy wykonywaniu kabotażu trzeba sprawdzić również ubezpieczenie przewoźnika. Sama informacja, że firma posiada ubezpieczenie OCP, nie oznacza jeszcze, że każdy przewóz kabotażowy będzie objęty ochroną. Znaczenie ma przede wszystkim zakres konkretnej polisy i warunki, na jakich ubezpieczyciel obejmuje ochroną przewozy wykonywane poza Polską. Przed przyjęciem zlecenia kabotażowego warto więc sprawdzić, czy polisa obejmuje przewozy kabotażowe w państwie, w którym ma być wykonany transport. Trzeba również zwrócić uwagę na ewentualne ograniczenia dotyczące rodzaju przewożonego towaru, trasy, wartości ładunku czy sposobu zabezpieczenia przewozu.
Sprawdź, czy nie przepłacasz za ubezpieczenie transportowe
Skorzystaj z kalkulatora, sprawdź dostępne opcje i otrzymaj darmową wycenę. Skontaktujemy się z Tobą jeszcze w ciągu dnia.
Przykłady kabotażu
Przykład 1 (jeden kabotaż w Niemczech)
Polski przewoźnik dowozi ładunek z Wrocławia do Berlina (przewóz międzynarodowy). Po rozładunku w Berlinie przyjmuje zlecenie na przewóz krajowy w Niemczech: z Berlina do Hamburga. To jest jedna operacja kabotażowa. Przewoźnik może wykonać jeszcze do dwóch kolejnych operacji kabotażowych w Niemczech, o ile zmieszczą się w 7 dniach liczonych od dnia następującego po dniu rozładunku w Berlinie. Po wykonaniu trzeciej operacji kabotażowej (lub po upływie 7 dni, jeśli wykonał mniej) pojazd musi zakończyć kabotaże w Niemczech; przed kolejnym kabotażem w Niemczech ten sam pojazd musi odczekać 4 pełne dni kalendarzowe (cooling-off).
Przykład 2 (kabotaż w dwóch różnych państwach)
Polski przewoźnik dowozi ładunek z Polski do Francji (np. z Wrocławia do Lyonu). Po rozładunku w Lyonie wykonuje przewóz krajowy we Francji: z Lyonu do Paryża. To jest pierwsza operacja kabotażowa we Francji. Następnie pojazd wyjeżdża z Francji bez ładunku do Belgii i tam podejmuje przewóz krajowy: z Brukseli do Antwerpii. Taki wariant jest możliwy, ale w Belgii obowiązuje ta sama zasada: maksymalnie 3 operacje kabotażowe w 7 dniach od dnia następującego po dniu rozładunku przywozu międzynarodowego do Belgii. Jeśli przewoźnik nie wykonał wcześniej kabotaży w Belgii, to Bruksela–Antwerpia liczy się jako pierwsza operacja kabotażowa w Belgii; może wykonać jeszcze do dwóch kolejnych w Belgii w ciągu 7 dni.
Kabotaż poza Unią Europejską
Zasady kabotażu dotyczą przede wszystkim przewozów wykonywanych na terenie państw objętych unijnymi przepisami dotyczącymi dostępu do rynku. W przypadku przewozów w państwach spoza Unii Europejskiej nie można automatycznie stosować zasad takich. Należy sprawdzić przepisy danego państwa. W zależności od kraju mogą obowiązywać inne wymagania dotyczące zezwoleń, dokumentów i możliwości wykonywania przewozów krajowych przez zagranicznego przewoźnika. Praktycznie w każdym przypadku będzie trzeba uzyskać odpowiednie zezwolenie z kraju, w którym chcemy owy kabotaż wykonać.
