System SENT to jeden z najczęściej budzących wątpliwości obowiązków w transporcie drogowym. Dotyczy przewozu tzw. towarów wrażliwych i nakłada konkretne obowiązki na nadawców, przewoźników oraz odbiorców. Błędy w zgłoszeniach, brak aktualizacji danych lub niewłaściwa realizacja przewozu mogą skutkować wysokimi karami finansowymi, nawet jeśli sam transport został wykonany prawidłowo.
Czym jest system SENT?
System SENT (System Elektronicznego Nadzoru Transportu) to państwowy system monitorowania przewozu tzw. towarów wrażliwych. Jego celem jest ograniczenie nadużyć podatkowych oraz zwiększenie kontroli nad obrotem określonymi grupami towarów w transporcie drogowym. System SENT jest prowadzony przez Krajową Administrację Skarbową i służy do zgłaszania i monitorowania przewozu określonych towarów na terytorium Polski oraz w przewozach międzynarodowych rozpoczynających lub kończących się w Polsce. Podstawę prawną SENT stanowi Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Od kiedy obowiązuje i kogo dotyczy
System SENT funkcjonuje od 2017 roku i był wielokrotnie nowelizowany. Zakres towarów oraz obowiązki uczestników przewozu zmieniały się na przestrzeni lat, dlatego ważne jest korzystanie z aktualnych informacji. Obowiązki dotyczą trzech podmiotów: nadawcy, odbiorcy i przewoźnika. Każdy z nich ma przypisane konkretne obowiązki i ponosi odpowiedzialność za ich niedopełnienie.
Jakie towary podlegają zgłoszeniu w systemie SENT?
Do towarów objętych SENT należą m.in.:
- paliwa i oleje,
- alkohol skażony,
- susz tytoniowy,
- rozpuszczalniki,
- niektóre produkty chemiczne i smary.
W praktyce najczęściej zgłaszane są: olej napędowy, benzyna, oleje opałowe, biopaliwa.
Warto nadmienić, że związku z rozporządzeniem Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 10 września 2025 r., obowiązek dokonywania zgłoszeń w systemie SENT będzie dotyczył również przemieszczeń, których przedmiotem jest odzież i obuwie. SENT na odzież i obuwie ma obowiązywać od 17 marca 2026 r. i będzie m.in. dotyczył towarów z działu CN 61, 62, 64, 6309 00 00. Dokładniejsze informacje znajdziesz w rozporządzeniu.
Kiedy przewóz nie podlega zgłoszeniu SENT
Nie każdy przewóz substancji chemicznych lub płynów musi być zgłaszany. Obowiązek zgłoszenia dotyczy wyłącznie towarów wrażliwych wskazanych w przepisach, a nie wszystkich produktów zawierających alkohol, rozpuszczalniki czy substancje chemiczne. W praktyce wiele produktów codziennego użytku jest wyłączonych z SENT, mimo że ich skład chemiczny może sugerować inaczej.
Kluczowe znaczenie ma przeznaczenie produktu oraz jego klasyfikacja, a nie sam fakt zawartości alkoholu lub substancji chemicznych. Towary przeznaczone do sprzedaży detalicznej, zwłaszcza w branży kosmetycznej lub chemii gospodarczej, co do zasady nie są traktowane jako towary wrażliwe w rozumieniu SENT. W przypadku wątpliwości zawsze warto sprawdzić kod CN towaru, zweryfikować aktualne rozporządzenia i objaśnienia KAS oraz upewnić się, czy dany produkt nie został objęty systemem ze względu na ilość lub sposób przewozu.
Kto ma obowiązek zgłoszenia przewozu w SENT?
System SENT opiera się na wyraźnym podziale obowiązków pomiędzy uczestników przewozu. Odpowiedzialność za prawidłowe zgłoszenie i realizację transportu nie spoczywa wyłącznie na jednym podmiocie, lecz jest rozłożona pomiędzy nadawcę, przewoźnika oraz odbiorcę towaru.
Nadawca towaru odpowiada za utworzenie zgłoszenia SENT oraz wprowadzenie podstawowych danych dotyczących przewożonego towaru. Do jego obowiązków należy m.in. określenie rodzaju i ilości towaru oraz wskazanie miejsca nadania. To właśnie na tym etapie powstaje zgłoszenie, które później jest uzupełniane przez kolejne podmioty.
Przewoźnik odpowiada za dane związane z realizacją przewozu. Jego zadaniem jest uzupełnienie informacji dotyczących środka transportu oraz dbanie o to, aby zgłoszenie było aktualne przez cały czas trwania przewozu. Przewoźnik przekazuje również kierowcy numer referencyjny SENT, który musi być dostępny podczas transportu i okazywany w razie kontroli.
Po zakończeniu przewozu swoje obowiązki realizuje odbiorca towaru. To on potwierdza odbiór towaru oraz zgodność danych zawartych w zgłoszeniu, co formalnie kończy proces w systemie SENT.
Warto pamiętać, że w systemie SENT obowiązuje zasada odpowiedzialności solidarnej. Oznacza to, że w przypadku nieprawidłowości kary mogą zostać nałożone na więcej niż jeden podmiot. W praktyce za błędy w zgłoszeniu mogą odpowiadać zarówno nadawca, przewoźnik, jak i odbiorca towaru.
Jak wygląda zgłoszenie przewozu w systemie SENT?
Proces zgłoszenia przewozu w systemie SENT realizowany jest za pośrednictwem platformy PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych). To właśnie w tym systemie dokonywane są wszystkie czynności związane ze zgłoszeniem, aktualizacją oraz zakończeniem przewozu towarów objętych obowiązkiem SENT. Kluczowe znaczenie ma tu terminowość działań oraz poprawność wprowadzanych danych, ponieważ system SENT działa w czasie rzeczywistym i podlega bieżącej kontroli.
Na etapie zgłoszenia przewozu w platformie PUESC wprowadzane są dane identyfikujące uczestników transportu, informacje dotyczące rodzaju i ilości towaru, planowanej trasy przewozu oraz środka transportu. Po prawidłowym uzupełnieniu wymaganych informacji system generuje numer referencyjny SENT, który stanowi potwierdzenie zarejestrowania przewozu w systemie.
Numer referencyjny musi być dostępny u kierowcy przez cały czas realizacji transportu. Jest on jednym z podstawowych elementów weryfikowanych podczas kontroli drogowej i potwierdza, że przewóz został prawidłowo zgłoszony za pośrednictwem platformy PUESC. W trakcie przewozu każda istotna zmiana, taka jak zmiana pojazdu, kierowcy lub trasy, wymaga wcześniejszej aktualizacji zgłoszenia w systemie PUESC. Brak aktualizacji danych lub ich nieterminowe uzupełnienie traktowane jest jako naruszenie przepisów i może skutkować nałożeniem kary finansowej.
Proces zgłoszenia SENT kończy się w momencie potwierdzenia odbioru towaru przez odbiorcę w platformie PUESC. Dopiero po wykonaniu tej czynności przewóz uznawany jest za formalnie zakończony w systemie SENT.
System SENT a kierowca – najważniejsze obowiązki w trasie
Kierowca, choć nie odpowiada za tworzenie zgłoszenia, również odgrywa istotną rolę w realizacji obowiązków wynikających z systemu SENT. W trakcie przewozu powinien posiadać numer referencyjny SENT, komplet dokumentów przewozowych oraz dane pojazdu zgodne ze zgłoszeniem. Podczas kontroli drogowej funkcjonariusze sprawdzają przede wszystkim zgodność przewożonego towaru z danymi zgłoszonymi w systemie, posiadanie numeru referencyjnego oraz aktualność informacji dotyczących pojazdu i trasy.
Nawet drobne rozbieżności mogą zostać zakwalifikowane jako naruszenie przepisów. Do najczęstszych błędów popełnianych przez kierowców należą brak numeru SENT, realizacja przewozu z nieaktualnymi danymi pojazdu lub rozpoczęcie transportu przed dokonaniem zgłoszenia.
Kary za naruszenia przepisów
System SENT przewiduje surowe sankcje finansowe za naruszenie obowiązujących przepisów. Wysokość kar uzależniona jest od rodzaju i wagi naruszenia i w skrajnych przypadkach może sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Najczęściej karane są przypadki braku zgłoszenia przewozu, podania nieprawidłowych danych oraz brak aktualizacji zgłoszenia w trakcie transportu. Kary mogą zostać nałożone na przewoźnika, nadawcę lub odbiorcę towaru, a w określonych sytuacjach również na kierowcę.
| Wysokość kary (zł) | Wyjaśnienie |
| 10 000 | brak przekazywania danych GPS, błędy w zgłoszeniu przewozu lub nieuzupełnienie wymaganych informacji (np. stanu licznika LPG) |
| 20 000 | niestawienie się do kontroli lub inne poważniejsze naruszenia obowiązków |
| 46% wartości brutto przewożonego towaru, min. 20 000 | brak zgłoszenia przewozu towaru podlegającego obowiązkowi SENT |
| 100 000 | zgłoszony towar nie zostanie dostarczony do miejsca przeznaczenia |
System SENT w praktyce firm transportowych
Dla firm transportowych system SENT stanowi element codziennej organizacji pracy i wymaga wdrożenia odpowiednich procedur. Aby ograniczyć ryzyko błędów i kar, warto wyznaczyć osoby odpowiedzialne za obsługę SENT, wprowadzić jasne procedury wewnętrzne oraz regularnie szkolić pracowników. Dobrą praktyką jest również każdorazowa weryfikacja danych przed rozpoczęciem przewozu, bieżąca aktualizacja zgłoszeń oraz archiwizacja dokumentacji.
