Planujesz założyć firmę transportową? A może chcesz rozwinąć swoje kompetencje w branży transportowej? Certyfikat Kompetencji Zawodowych Przewoźnika Drogowego (CKZ) to absolutna podstawa, bez której nie uzyskasz licencji transportowej. W tym poradniku wyjaśniamy krok po kroku, jak zdać egzamin w ITS, ile to kosztuje i kto tak naprawdę musi posiadać ten dokument.
Co to jest Certyfikat Kompetencji Zawodowych?
Certyfikat Kompetencji Zawodowych (CKZ) to oficjalny dokument wydawany przez Instytut Transportu Samochodowego (ITS). Jest on potwierdzeniem, że posiadasz niezbędne kwalifikacje i wiedzę merytoryczną do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego rzeczy lub osób. Istnieją dwa typy certyfikatu – osobno na przewóz osób i rzeczy.
Posiadanie tego dokumentu jest wymogiem wynikającym wprost z przepisów prawa. Bez niego przedsiębiorca nie może legalnie prowadzić firmy transportowej, ponieważ CKZ jest niezbędny do uzyskania licencji spedycyjnej, krajowego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika oraz licencji wspólnotowej.
Ważne: Obecnie Certyfikat ma charakter „wspólnotowy”. Oznacza to, że dokument wydany w Polsce jest honorowany w innych krajach Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Kto musi posiadać Certyfikat Kompetencji Zawodowych?
Obowiązek posiadania certyfikatu nie spoczywa na kierowcy, lecz na przedsiębiorcy. Istnieje mit, że każdy kierowca powinien go posiadać. Nie jest to prawda. Przepisy wymagają, aby przedsiębiorca w firmie wyznaczył przynajmniej jedną osobę zarządzającą transportem, która legitymuje się takim certyfikatem. Może to być:
- właściciel firmy transportowej,
- pracownik (np. kierownik transportu), który decyduje o funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, np. zawiera umowy przewozowe lub decyduje o zakupie pojazdów,
- osoba z zewnątrz zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej (tzw. „użyczenie certyfikatu”).
Warunkiem wyznaczenia osoby na zarządzającego transportem (oprócz posiadania certyfikatu) jest spełnienie następujących wymagań:
- w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa
- ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem (jest pracownikiem/dyrektorem/właścicielem)
- posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty
Na czym polega „użyczenie certyfikatu”?
Potoczne „użyczenie” to w rzeczywistości zatrudnienie osoby posiadającej CKZ na stanowisku zarządzającego transportem. Taka osoba odpowiada za zgodność działań firmy z przepisami prawa. Należy pamiętać, że jedna osoba z certyfikatem może zarządzać transportem w maksymalnie 4 różnych firmach, których łączna flota nie przekracza 50 pojazdów.
Kiedy NIE musisz mieć certyfikatu? (Wyjątki)
Osoby zarządzającej transportem nie muszą wyznaczać firmy zajmujące się przewozem:
- zarobkowym pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony w transporcie międzynarodowym
- zarobkowym pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony w transporcie krajowym
- niezarobkowym pojazdami przeznaczonymi do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą
- niezarobkowym (na potrzeby własne)
Egzamin na CKZ – kompletny przewodnik
Aby zdobyć uprawnienia, należy zdać państwowy egzamin organizowany przez Instytut Transportu Samochodowego. Żeby podejść do egzaminu należy złożyć pocztowo wniosek o egzamin i wnieść opłatę do ITS. Jest on podzielony na dwie części, a każda z nich trwa 2 godziny.
- Część teoretyczna (64 pkt.) – składa się z 64 pytań zamkniętych wielokrotnego wyboru (z czterema wariantami odpowiedzi). Za każdą poprawną odpowiedź otrzymujesz 1 punkt.
- Część problemowa (64 pkt.) – polega na rozwiązaniu 2 zadań otwartych (praktycznych case study). Jedno z zadań dotyczy czasu pracy kierowców, a drugie dotyczy finansów przedsiębiorstwa – liczymy w nich albo leasing albo wynagrodzenia kierowców.
Chcesz zobaczyć jak wyglądają pytania testowe i zadania praktyczne na egzaminie? Sprawdź nasze przygotowane materiały.
Próg zdawalności
Egzamin nie należy do łatwych. Aby uzyskać wynik pozytywny, musisz zdobyć minimum 50% punktów z każdej części z osobna oraz minimum 60% punktów z całości egzaminu (sumarycznie z obu części). Wyniki otrzymasz drogą pocztową w terminie do 28 dni od daty egzaminu.
Zakres wymaganej wiedzy
Jako przyszły zarządzający transportem musisz wykazać się wiedzą z 8 kluczowych obszarów:
| Moduł na egzaminie | Przykładowe tematy, z których należy mieć wiedzę |
|---|---|
| Prawo cywilne | rodzaje umów w transporcie, prawa i obowiązki, roszczenia, odszkodowania, konwencja CMR |
| Prawo handlowe | warunki i formalności dot. prowadzenia działalności, posiadać wiedzę o różnych formach spółek handlowych, upadłość, restrukturyzacja |
| Prawo socjalne | przepisy regulujące umowę o pracę, ubezpieczenia pracowników, rola i funkcja instytucji społecznych w transporcie, przepisy dot. czasu pracy kierowców |
| Prawo podatkowe | podatek: VAT, od pojazdów, dochodowy, opłaty za korzystanie z dróg itd. |
| Działalność gospodarcza i zarządzanie finansami przedsiębiorstwa | środki płatnicze, bilans finansowy przedsiębiorstwa, rodzaje kredytów, rentowność przedsiębiorstwa, koszty, budżet, marketing, ubezpieczenia |
| Dostęp do rynku | przepisy regulujące zarobkowy transport, zezwolenia, licencje, dokumentacja w przedsiębiorstwie, formalności graniczne, regulacje rynkowe |
| Normy techniczne i techniczne aspekty działalności | masa i wymiary pojazdów, przewozy nienormatywne, dobór pojazdów i ich elementów, typy urządzeń i techniki rozładunku |
| Bezpieczeństwo drogowe | wymagane kwalifikacje od kierowców, przestrzeganie wymogów bezpieczeństwa, procedury w razie wypadku, bezpieczne mocowanie towarów |
Co jeśli nie zdasz egzaminu?
Do egzaminu możesz podchodzić nieograniczoną liczbę razy, aż do skutku. Niemniej należy w przypadku ponownego podejścia do egzaminu złożyć podanie o egzamin poprawkowy oraz kopię potwierdzenia wpłaty za egzamin (500 zł). Nie musisz płacić za wydanie certyfikatu. Przy drugim i każdym następny podejściu podanie o egzamin poprawkowy oraz kopię potwierdzenia wpłaty można wysyłać pocztą lub mailowo.
Ile kosztuje Certyfikat Kompetencji Zawodowych?
Uzyskanie uprawnień wiąże się z opłatami wnoszonymi na konto Instytutu Transportu Samochodowego. Całkowity koszt to zazwyczaj 800 zł.
| Rodzaj opłaty | Kwota | Uwagi |
|---|---|---|
| Egzamin | 500 zł | Opłata za przystąpienie do egzaminu |
| Wydanie certyfikatu | 300 zł | Opłata administracyjna za dokument |
| Egzamin poprawkowy | 500 zł | Płatne w przypadku kolejnego podejścia (już bez opłaty za wydanie) |
Jak zdać egzamin za pierwszym razem?
Statystyki nie kłamią – samodzielna nauka do egzaminu w ITS to ryzykowna gra. Przepisy transportowe są zawiłe, a pytania egzaminacyjne potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych przewoźników. Pamiętaj, że każda poprawka to nie tylko dodatkowy stres, ale też strata 500 zł i kolejny miesiąc oczekiwania na uprawnienia.
Nie musisz tracić czasu na przekopywanie ustaw i szukanie nieaktualnych informacji w Internecie. Na Flowtica.pl przygotowaliśmy kompletny ekosystem do nauki, który przeprowadzi Cię przez wszystkie zagadnienia „za rękę”. Oferujemy materiały zgodne z aktualnymi przepisami, symulacje egzaminów i 100% pełnej wygody – nauczysz się wszystkiego z kanapy (cały kurs jest online). Sprawdź Kurs Przygotowawczy do CKZ.
💡 Chcesz zdać za pierwszym razem? Samodzielna nauka jest trudna ze względu na brak darmowych, rzetelnych materiałów w Internecie. Zalecamy skorzystanie z kursu przygotowawczego, który w usystematyzowany sposób przygotuje Cię do zadań egzaminacyjnych.
Jak uzyskać certyfikat bez egzaminu? (zwolnienia)
Tak, istnieje taka możliwość, ale dotyczy ona wąskiej grupy osób. Całkowite lub częściowe zwolnienie z egzaminu przysługuje osobom legitymującym się dyplomem ukończenia studiów wyższych (I lub II stopnia) albo studiów podyplomowych.
Warunkiem koniecznym jest, aby program studiów obejmował zagadnienia wymienione w unijnym rozporządzeniu. Jeśli studia pokrywają tylko część tematów, możesz ubiegać się o zwolnienie tylko z części egzaminu. Aby skorzystać z tej opcji, musisz złożyć w ITS odpowiedni wniosek wraz z dyplomem i suplementem.
Harmonogram egzaminów 2026
Aktualny i pełny harmonogram zawsze znajdziesz na oficjalnej stronie Instytutu Transportu Samochodowego.
| Białystok | Bydgoszcz | Gdańsk | Katowice | Kielce | Kraków | Łódź | Poznań | Rzeszów | Szczecin | Tęgoborze (powiat nowosądecki) | Wrocław | Warszawa | |
| 01/2026 | 31 | 24-25 | 31 | 10, 24 | |||||||||
| 02/2026 | 14-15 | 21-22 | 7-8 | 21-22 | 7, 21 | ||||||||
| 03/2026 | 14-15 | 28-29 | 28-29 | 14-15 | 14-15 | 7-8 | 7, 21 | ||||||
| 04/2026 | 18-19 | 25-26 | 11-12 | 11-12 | 25-26 | 11, 25 | |||||||
| 05/2026 | 30-31 | 30-31 | 16-17 | 9, 30 | |||||||||
| 06/2026 | 20-21 | 13-14 | 20-21 | 27-28 | 13-14 | 13, 27 | |||||||
| 07/2026 | 25-26 | 11-12 | 25-26 | 18 | |||||||||
| 08/2026 | 22-23 | 8-9 | 29-30 | 8, 29 | |||||||||
| 09/2026 | 19-20 | 26-27 | 19-20 | 12-13 | 19-20 | 12-13 | 12, 26 | ||||||
| 10/2026 | 17-18 | 3-4 | 24-25 | 17-18 | 24-25 | 10, 24 | |||||||
| 11/2026 | 28-29 | 7-8 | 21-22 | 21-22 | 7, 21 | ||||||||
| 12/2026 | 5-6 | 5-6 | 5-6 | 12 |
Ostatnia aktualizacja tabeli: 16.12.2025
Co zrobić krok po kroku, aby zapisać się na egzamin?
- Złóż wniosek pisemnie maksymalnie 14 dni przed zaproponowanym we wniosku terminem (pamiętaj, że liczy się czas, kiedy wniosek dotrze do ITS; najlepiej wysłać wniosek na spokojnie miesiąc wcześniej). We wniosku podaj zakres kompetencji zawodowych, o które się ubiegasz (transport drogowy osób albo rzeczy) oraz proponowaną datę i miejsce egzaminu.
- Jeśli ubiegasz się równolegle o oba certyfikaty to musisz złożyć dwa oddzielne wnioski oraz zapłacić za każdy egzamin z osobna.
- Dołącz do wniosku potwierdzenie opłaty za egzamin (500 zł opłaty za egzamin oraz 300 zł za jego wydanie, czyli razem 800 zł). Aktualny nr konta bankowego ITS znajdziesz na ich stronie.
- Obcokrajowcy muszą również złożyć oświadczenie o miejscu zamieszkania oraz kopię karty pobytu.
Dokumenty do pobrania
Instrukcja wypełniania testów i zadań na egzaminie (instrukcja od ITS)
Wniosek o ponowny egzamin (dla osób, które były nieobecne na egzaminie lub go nie zdały)
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Masz pytanie, na które nie znalazłeś poniżej odpowiedzi? Nie bój się z nami skontaktować!
Czy Certyfikat Kompetencji Zawodowych jest bezterminowy?
Tak. Obecnie wydawane dokumenty są ważne bezterminowo i nie wymagają odnawiania. Certyfikat można stracić jedynie na skutek poważnych naruszeń przepisów.
Czy polski certyfikat jest ważny w Niemczech i innych krajach UE?
Tak. Certyfikat uzyskany w Polsce jest honorowany we wszystkich krajach Unii Europejskiej oraz EFTA.
Czy certyfikat z Wielkiej Brytanii (CPC) jest ważny w Polsce?
Nie. Po Brexicie certyfikaty wydane w Wielkiej Brytanii nie są już honorowane w Unii Europejskiej.
Czy obcokrajowiec może zrobić certyfikat w Polsce?
Tak, pod warunkiem, że przebywa legalnie na terytorium Polski przez co najmniej 185 dni w roku kalendarzowym (musi to udokumentować, np. kartą pobytu).
Czy przed przystąpieniem do egzaminu wymagane jest ukończenie kursu?
Nie, nie jest to wymagane. Niemniej egzamin jest wymagający i kosztowny. Warto za pierwszym razem do niego podejść i być dobrze przygotowanym. Dlatego u nas w kursie znajdziesz pełne symulacje egzaminu, zadania krok po kroku i testy odzwierciedlające realny egzamin ITS, aby maksymalnie zwiększyć Twoje szanse na zdanie za pierwszym razem.
Czy da się zdać egzamin bez kursu?
Teoretycznie tak, ale jest to trudne – brak treningu z realnymi zadaniami i testami mocno obniża wynik. Kurs daje strukturę, praktyczne przykłady i powtarzalność, która realnie zwiększa szanse.
