System e-TOLL jest obecnie podstawowym sposobem poboru opłat za przejazdy wybranymi drogami w Polsce. Korzystają z niego przede wszystkim firmy transportowe, przewoźnicy autobusowi oraz przedsiębiorcy wykorzystujący pojazdy o większej dopuszczalnej masie całkowitej. Dla wielu kierowców i właścicieli firm transportowych e-TOLL stał się codziennym elementem wykonywania przewozów. Brak prawidłowo działającego systemu e-TOLL może skutkować wysokimi karami administracyjnymi. Warto więc wiedzieć, kto podlega obowiązkowi rejestracji, jak działa system oraz jakie urządzenia można wykorzystać do naliczania opłat drogowych.
Czym jest e-TOLL?
e-TOLL to elektroniczny system poboru opłat drogowych funkcjonujący w Polsce (wprowadzony w 2021 roku). Został uruchomiony przez Krajową Administrację Skarbową i zastąpił wcześniej wykorzystywany system viaTOLL. Jego zadaniem jest automatyczne naliczanie opłat za przejazd pojazdów po wybranych odcinkach autostrad, dróg ekspresowych oraz dróg krajowych objętych opłatami. System wykorzystuje technologię pozycjonowania satelitarnego GPS, dzięki czemu nie ma potrzeby przejeżdżania przez bramki ani korzystania z infrastruktury znanej ze starszych rozwiązań.
Dlaczego powstał system e-TOLL?
Głównym celem wdrożenia e-TOLL była modernizacja krajowego systemu poboru opłat drogowych. Wcześniej wykorzystywany viaTOLL opierał się na technologii radiowej i wymagał stosowania specjalnych urządzeń komunikujących się z bramownicami ustawionymi nad drogami. Nowy system wykorzystuje lokalizację satelitarną pojazdu, co pozwala dokładniej określać przebieg trasy oraz ogranicza koszty utrzymania infrastruktury. Dzięki temu proces poboru opłat został w dużej mierze zautomatyzowany, a kierowcy nie muszą zatrzymywać się ani zwalniać podczas przejazdu przez punkty kontrolne.
Kto musi korzystać z e-TOLL?
Obowiązek korzystania z systemu e-TOLL dotyczy przede wszystkim pojazdów samochodowych oraz zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. System obejmuje również autobusy niezależnie od ich masy. W praktyce oznacza to, że większość przedsiębiorców wykonujących krajowy lub międzynarodowy transport drogowy rzeczy korzysta z e-TOLL na co dzień. Dotyczy to zarówno ciągników siodłowych z naczepami, jak i wielu samochodów ciężarowych wykorzystywanych w transporcie lokalnym. Samochody osobowe oraz większość busów o DMC do 3,5 tony nie podlegają obowiązkowi korzystania z systemu w zakresie opłat za przejazd pojazdów ciężkich.
Jak działa e-TOLL w praktyce?
Działanie systemu opiera się na przekazywaniu danych lokalizacyjnych pojazdu. Urządzenie przypisane do konkretnego samochodu przesyła informacje o jego położeniu do centralnego systemu e-TOLL. Na podstawie tych danych system rozpoznaje przejazd po odcinkach objętych opłatami i automatycznie oblicza należność. Następnie opłata pobierana jest z konta użytkownika lub rozliczana w ramach odroczonego terminu płatności. Cały proces odbywa się automatycznie i nie wymaga podejmowania dodatkowych działań przez kierowcę podczas jazdy.
Jakie urządzenia można wykorzystać do e-TOLL?
Użytkownicy systemu mają do wyboru kilka sposobów przekazywania danych lokalizacyjnych.
Aplikacja e-TOLL
Najprostszym rozwiązaniem jest oficjalna aplikacja mobilna udostępniana przez operatora systemu. Po jej zainstalowaniu smartfon pełni funkcję urządzenia lokalizacyjnego. Rozwiązanie to sprawdza się głównie w przypadku sporadycznych przejazdów. W transporcie zawodowym bywa mniej wygodne ze względu na konieczność ciągłego działania telefonu oraz aktywnego sygnału GPS.
Urządzenie OBU
OBU (On Board Unit) to dedykowane urządzenie montowane w pojeździe. Jego zadaniem jest automatyczne przekazywanie danych lokalizacyjnych do systemu e-TOLL. To jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań przez firmy transportowe. Zapewnia stabilną pracę i ogranicza ryzyko problemów związanych z działaniem aplikacji mobilnej.
System ZSL
ZSL, czyli Zewnętrzny System Lokalizacyjny, wykorzystuje urządzenia telematyczne stosowane do monitorowania flot pojazdów. Dla przedsiębiorców korzystających już z systemów GPS jest to często najbardziej praktyczne rozwiązanie, ponieważ pozwala połączyć monitoring pojazdów z obsługą e-TOLL w jednym urządzeniu.
Jak założyć konto w systemie e-TOLL?
Rozpoczęcie korzystania z systemu wymaga utworzenia Internetowego Konta Klienta. Podczas rejestracji należy podać dane przedsiębiorcy lub osoby fizycznej oraz dane pojazdu objętego opłatami. Po utworzeniu konta użytkownik wybiera sposób przekazywania danych lokalizacyjnych, przypisuje urządzenie do pojazdu oraz zasila konto środkami finansowymi lub aktywuje rozliczenia z odroczonym terminem płatności.
Stawki opłat w e-TOLL
Wysokość opłat zależy od kilku czynników. Najważniejsze znaczenie ma dopuszczalna masa całkowita pojazdu i łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów (np. pojazd z przyczepą) oraz klasa emisji spalin. Płatności dokonuje się za każdy przejechany jeden kilometr. Wysokość stawki PLN/km możesz sprawdzić, korzystając z darmowego klasyfikatora pojazdów.
Konto przedpłacone czy odroczony termin płatności?
System umożliwia korzystanie z dwóch modeli rozliczeń. W przypadku konta przedpłaconego użytkownik zasila rachunek środkami finansowymi, z których automatycznie pobierane są opłaty za przejazdy. Rozwiązanie to jest najczęściej wybierane przez mniejsze firmy. Przedsiębiorcy realizujący większą liczbę przewozów często korzystają z odroczonego terminu płatności. W takim przypadku opłaty rozliczane są po wykonanych przejazdach zgodnie z ustalonym harmonogramem.
Jakie kary grożą za brak e-TOLL?
System e-TOLL jest stale monitorowany przez organy kontrolne. Naruszenia mogą zostać wykryte zarówno podczas kontroli drogowej, jak i automatycznej analizy danych. Kary mogą zostać nałożone za brak wniesienia opłaty drogowej, wyłączone urządzenie lokalizacyjne, nieprawidłowe dane pojazdu lub brak przesyłania danych GPS. Problemy pojawiają się również wtedy, gdy na koncie użytkownika zabraknie środków niezbędnych do pokrycia należności za przejazd. Wysokość sankcji zależy od rodzaju naruszenia i może wynosić nawet kilka tysięcy złotych. Kara może zostać nałożona na właściciela, posiadacza lub użytkownika pojazdu. Przykłady za co może być nałożona kara:
- Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
- Za wprowadzenie do urządzenia niepoprawnych danych o kategorii pojazdu.
- Za wprowadzenie do rejestru fałszywych danych pojazdu
- Za brak aktualizacji danych zawartych w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną.
- W przypadku stwierdzenia przerwy trwającej dłużej niż 15 minut w nadawaniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub transmisji danych.
Czy busy do 3,5 t muszą korzystać z e-TOLL?
W większości przypadków busy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony nie podlegają obowiązkowi korzystania z e-TOLL jako pojazdy ciężkie. Sytuacja zmienia się jednak wtedy, gdy całkowita masa zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. Dotyczy to między innymi samochodów dostawczych ciągnących przyczepy. W takich przypadkach obowiązek korzystania z systemu może już wystąpić.
Najczęściej zadawane pytania
Czy e-TOLL jest obowiązkowy?
Tak, dla pojazdów i zespołów pojazdów o DMC powyżej 3,5 tony oraz dla autobusów poruszających się po drogach objętych systemem.
Jak sprawdzić, czy mam aktywny e-TOLL?
Status konta oraz przypisanych urządzeń można sprawdzić po zalogowaniu do Internetowego Konta Klienta.
Czy e-TOLL działa za granicą?
Nie. System obejmuje wyłącznie płatne drogi znajdujące się na terytorium Polski.
Czy można korzystać z telefonu zamiast urządzenia OBU?
Tak. Użytkownik może korzystać z oficjalnej aplikacji mobilnej e-TOLL.
Co zrobić, gdy e-TOLL nie naliczył opłaty?
Należy sprawdzić poprawność działania urządzenia GPS, aktywność konta oraz stan środków dostępnych do rozliczeń.
Jak sprawdzić historię przejazdów?
Informacje o przejazdach dostępne są po zalogowaniu do Internetowego Konta Klienta.
Czy e-TOLL obejmuje samochody osobowe?
Obecnie standardowe samochody osobowe nie podlegają obowiązkowi korzystania z systemu e-TOLL dla pojazdów ciężkich.
